11 november – Sintermerte in Heemskerk

Op 11 november vieren kinderen in Heemskerk al generaties lang Sintermerte.
Met zelfgemaakte lampionnen trekken zij na zonsondergang langs de deuren, waar zij traditionele Sint-Maartensliedjes zingen in ruil voor snoep of fruit.

De Heemskerkse traditie gaat veel verder terug dan de huidige lampionnentocht.
Oorspronkelijk was Sintermerte een bedelfeest rond de naamdag van Sint-Maarten (Martinus van Tours), de heilige die volgens de overlevering zijn mantel deelde met een arme bedelaar.
De boodschap van delen en naastenliefde staat nog altijd centraal.

In Heemskerk was Sintermerte vroeger een waar dorpsfeest.
Kinderen liepen met uitgeholde bieten of zelfgemaakte lampions langs de huizen én bezochten kastelen als Marquette en Assumburg om liedjes te zingen.
Bij pastoor Van der Nouweland kregen zij een stuiver en bij slager De Roode een plakje worst.
Hoewel de traditie in de loop der jaren veranderde, behoort Sintermerte nog altijd tot de meest geliefde volksgebruiken van Heemskerk.

11 november 1666 – Classis schorst schoolmeester Keijns

Op 11 november 1666 besloot de classis van Haarlem dat schoolmeester en voorzanger Cornelis Keijns zijn kerkelijke werkzaamheden in Heemskerk moest neerleggen.
Tegen Keijns waren beschuldigingen van zedelijk wangedrag ingebracht.
Hoewel het plaatselijke gerecht en de Heemskerkse bestuurders hem bleven steunen, achtte de classis de situatie ernstig genoeg om hem uit zijn kerkelijke functie te verwijderen.

De zaak leidde tot een langdurig conflict tussen de kerkelijke en wereldlijke autoriteiten.
Uiteindelijk sprak het Hof van Holland Keijns op 18 mei 1667 vrij, nadat de belangrijkste aanklaagster had bekend haar beschuldigingen te hebben verzonnen.
Ondanks deze vrijspraak bleef de verhouding met de classis nog geruime tijd gespannen.

Deze affaire behoort tot de meest opmerkelijke kerkelijke conflicten uit de zeventiende-eeuwse geschiedenis van Heemskerk en laat zien hoe kerkelijke rechtspraak en het plaatselijk bestuur soms lijnrecht tegenover elkaar stonden.